درس ششم ( نور و تابش )

مفاهیم درس

-          بازتابش نور : اگر نور به جسم صاف و براقی مانند اینه برخورد کند و دوباره باز گردد به آن بازتابش نور می گویند .

-          انواع بازتابش : بازتابش منظم و بازتابش نامنظم

-          شرایط دیدن اجسام : نور کافی ، بازتابش نور از جسم به چشم ما ، چشم سالم

-          بازتابش منظم : وقتی نور به سطح صاف و براقی برخورد کند و به طور منظم بازتابش می کند . مثل سطح آینه

-          بازتابش نامنظم : وقتی نور به سطح ناصاف برخورد کند به طور نامنظم بازتابش می کند مثل سطح مقوا

-          عوامل موثر بر بازتابش نور : صافی ، زبری و رنگ اجسام در بازتابش نور موثر هستند .

-          ساخت آینه : یک طرف شیشه را با جیوه یا نقره یا آلومینیوم می پوشانیم بعد روی آن را رنگ می کنیم

طرف دیگر آینه می شود صاف و براق

-          انواع آینه : آینه تخت ، آینه فرورفته ، آینه برآمده

-          آینه تخت : صاف و براق است و تصویر هر چیز را به اندازه ی خودش نشان می دهد

در آزمایشگاه ها ، فروشگاه ه های لباس و ساخت زیبا بین استفاده می شود .

-          آینه فرورفته : این آینه سطحی فرو رفته دارد و تصویر را بزرگتر از اندازه خودش نشان می دهد

 و معمولا در پشت لامپ چراغ اتومبیل ، دندانپزشکی و کوره آفتابی استفاده می شود .

-          آینه برآمده : آینه برآمده سطحی برآمده دارد که در این آینه وسعت دید بیشتر است ولی تصاویر کوچکتر از اندازه واقعی است .

سر پیچ جاده ها و آینه بغل کامیون از این آینه استفاده می شود .

-          پریسکوپ : چشم زیر دریایی یا پریسکوپ وسیله ای است که از دو آینه تخت که به صورت موازی قرار گرفته اند

درست شده است که می توان از درون آب ، اجسام بیرون آب را مشاهده کرد .

-          زیبابین : وسیله ای است که از سه آینه تخت ساخته شده است و در آن اجسام زیباتر دیده می شوند .

-          کوره ی آفتابی : وسیله ای است که از آینه فرورفته ساخته شده است .

وقتی نور خورشید به این آینه بر خورد می کند پس از بازتابش همه ی نور در یک نقطه جمع می شود

 و در آن نقطه حرارت زیاد تولید می شود که می توان از انرژی آن استفاده کرد .

-          فایده های کور ی آفتابی : این وسیله از انرژی خورشید برای تولید گرما استفاده می کند ،

رایگان است ، تمام نمی شود و هوا را آلوده کرد .

درس ششم ( نور و تابش ) علوم چهارم

سوالات تشریحی

1 اگر فاصله ی آینه تا صورت خود را کم یا زیاد کنید تصویر شما در آینه چه تغییری می کند ؟

2 برای آن که جسمی دیده شود ، چه شرایطی لازم است ؟

3 بازتابش نور را تعریف کنید .

4 چه عواملی در باز تابش نور موثرند ؟     

5 در هر یک از این مکان ها چه نوع آینه ای استفاده می شود ؟

در دستشویی ( ................. )

سر پیچ جاده ( .................... )

در اتومبیل ( .................. )

در آرایشگاه ( ...................... )

کوره آفتابی ( ................ )

6 نام دیگر چشم زیر دریایی چیست ؟

7 از کوره ی آفتابی چه استفاده هایی می توان کرد ؟

8 استفاده از کوره ی آفتابی چه فایده هایی دارد ؟

9 کوره ی آفتای چگونه کار می کند ؟

10 در کوره ی آفتابی از چه نوع آینه ای استفاده می شود ؟

11 بازتابش نور از سطح آینه چه تفاوتی با بازتابش نور از سطح یک مقوا دارد ؟

12 وسایلی که در ساختمان آن ها آینه به کار رفته است عبارتند از :؟

13 سه شرط دیدن اجسام را بنویسید .

14 وسیله ای که در زیر دریایی ها برای دین اجسام سطح آب به کار می رود چه نام دارد ؟

15 در چه مواردی از آینه های بر آمده استفاده می شود ؟ ( 2 مورد )

16 سه نوع آینه را نام ببرید و برای هر کدام یک کاربرد را بنویسید .

17 دندان پزشکان جهت دیدن دندان بیمار از چه آینه ای استفاده می کنند ؟ چرا ؟

18 علی از دوست خود پرسید که نور چگونه بازتابش می کند دوست او توپ کوچکی را که در دست داشت به زمین زد و توپ پس از برخورد به هوا برگشت . شما برای علی پاسخ او را توضیح دهید .

19 یک قاشق غذا خوری صاف و و براق برداشته و به سطح درونی آن نگاه کنید . تصویر خو د را چگونه می بینید و سپس به سطح بیرونی ( پشت ) آن نگاه کنید این بار تصویر خود را چگونه می بینید ؟

20- یک توپ پلاستیکی را دو نیمه کنید و به کمک یک ورقه ی براق آلومینیوم دو طرف یک نیمه را بپوشانید هر طرف آن تشکیل چه نوع اینه ای را می دهد و از این آینه ها در کجا استفاده می شود ؟

21 صبا تصویر خود را در آینه مشاهده کرد ، سپس به مقوا نگاه کرد ولی تصویر خود را ندید . به نظر شما چرا او نمی تواند تصویر خود را در مقوا ببیند ؟

22 مخلوط های زیز چه نوع محلول هایی هستند ؟

          الکل در آب ............              نمک در آب ..............

         اکسیژن در آب ..........            نوشابه گاز دار ..........

سوالات تکمیلی

23 آینه ی معمولی را .............. می نامیم .

24 تصویر هر چیز در ........... به اندازه ی خود آن چیز است .

25 بعضی از آینه ها .......... و بعضی ........... هستند .

26 هر قدر زاویه ی بین دو آینه ی تخت را کوچکتر کنیم تعداد تصویر ها ........... می شود .

27 جسمی که سطح آن صاف و براق نیست نور را به طور ............ بازتابش می کند .

28 وقتی نور به سطح مقوا برخورد می کند ، به طور ........... بازتابش می کند .

29 - برای ساختن کوره ی آفتابی از آینه ی ........... استفاده می شود .

30 نام دیگر چشم زیر دریایی ........... است .

31 در کوره ی  آفتابی از آینه ی .......... استفاده می شود .

32 صافی و .......... در مقدار بازتابش نور موثر است .

33 هر چه زاویه ی بین دو آینه را کم تر کنیم ، تعداد تصاویر .......... می شود .

سوالات چهار گزینه ای

34 کدام یک از وسایل زیر نور را بهتر بازتابش می کند ؟

              الف ) مقوا                            ب ) شیشه

                 ج ) آینه                               د ) کاغذ سفید

35 تصویرکدام یک ازعددهای زیر در آینه ی تخت همان عدد می شود ؟

              الف )  100                           ب )  1221

                ج )   1101                           د )  5885

36 از کدام یک از موارد زیر نور عبور نمیکند ؟

          الف ) هوا                            ب ) آب

             ج ) آینه                              د ) شیشه

37 در پریسکوپ از چه آینه ای استفاده می شود ؟

             الف ) تخت                          ب ) فرورفته

                ج ) برآمده                        د ) کروی

38  تصویر در آینه بر آمده چگونه است ؟

        الف )  کوچک تر از جسم              ب ) بزرگ تر از جسم

           ج )  هم اندازه جسم                 د ) وارونه

39 در کدام یک از موارد زیر از آینه فرو رفته استفاده می شود ؟

          الف ) زیبابین                                 ب ) پریسکوپ

             ج )  کوره ی آفتابی                 د ) سر پیچ جاده ها

40 سر پیچ جاده ها از کدام آینه استفاده می شود ؟

           الف ) فرو رفته                         ب ) بر آمده

               ج ) تخت                    د ) فرو رفته و بر آمده

سوالات صحیح و غلط

جمله ی صحیح یا غلط را با علامت ( × ) مشخص کنید .

41 درآرایشگاه ودستشویی ازآینه ی تخت استفاده می شود .

                    ص                                     غ

42 درسر پیچ جاده ها از آینه ی فرورفته استفاده می شود .

                    ص                                     غ

43 تصویر هر چیز در آینه ی تخت به اندازه ی خود آن است .

                    ص                                     غ

44 اجسامی که نور را از خود عبور نمی دهند شفاف نام دارند .

                    ص                                    غ

45 زیبابین وسیله ای است که اجسام سطح آب را می توان با آن دید .

                     ص                                   غ

46 برای استفاده از انرژی گرمایی خورشید کوره ی آفتابی می سازند .

                     ص                                   غ

47 به وسیله ی زیبابین می توانیم از زیر آب ، اجسام روی آب را ببینیم .

                    ص                                    غ

48 وقتی نور به آیه برخورد می کند بازتابش منظم است .

                      ص                                  غ

/**/